تبلیغات
سم شناسی دانشگاه تربیت مدرس - اکسیداتیو استرس
دوشنبه 6 مهر 1394

اکسیداتیو استرس

   نوشته شده توسط:    

عماد جعفرزاده

اکسیداتیو استرس نقش بسیار مهمی در پیشبرد بیماری ایجاد میکند .

مصرف بسیار بالای اکسیژن، وجود مقادیر بالای اسیدهای چرب اشباع نشده که هدف رادیکالهای ازاد میباشند، همچنین یونهای فلزی مثل آهن که نقش بسیار مهمی در تشکیل رادیکالهای آزاد دارند در آنجا زیادند، و آنتی اکسیدانها در مغز به مقدار کم وجود دارند.

اگرچه اكسیژن برای حیات ضروری است ولی متابولیسم آن میتواند گونه هائی از مولكول اكسیژن كه به طور نسبی احیاء شدهاند را تولید كند كه میتواند منجر به آسیب سلولی در بسیاری از اعضا شود. سلولها با احیای مولكول اكسیژن به آب انرژی تولید میكنند. در طی این فرآیند، مقادیر كمی از گونههای اكسیژن واكنش دهنده، كه به طور جزیی احیاء شده اند، تولید میشود. این گونهها یك محصول فرعی غیرقابل اجتناب تنفس میتوكندری هستند. برخی از این اشكال رادیكال آزاد هستند كه میتوانند به چربی ها ، پروتئینها و اسیدهای نوكلئیك صدمه برسانند.اینها اصطلاحآ"گونههای فعال اكسیژن "(ROS) نام دارند.سلولهای سیستم ایمنی برای پیشگیری از آسیب ناشی از این گونههای اكسیژن، محصولاتی دارند مانند ویتامین C,A.E گلوتاتیون، سوپراكسید دیسموتاز، گلوتاتیون پراكسیداز و كاتالاز.كه اینها سیستمهای پاكسازی كننده (scavenger) نامیده میشوند.

عدم تعادل بین سیستمهای تولید كننده رادیكال آزاد و سیستمهای پاكسازی كننده منجر به استرس اكسیداتیو شده وضعیتی كه با آسیب سلولی در بسیاری از حالتهای پاتولوژیك همراه میشود. آسیب ناشی از رادیكال آزاد مخصوصاً نوعی كه به دنبال رادیكا لهای آزاد اكسیژن فعال شده رخ میدهد یك مكانیسم مهم آسیب سلولی است.


گونههای فعال اكسیژن از قبیل رادیكالهای سوپراكساید، هیدروكسیل، پر اكسید، مدام طی واكنشهایی در بدن تولیدمیشونداین رادیكالها نقش مهمی در بروز استرس اكسیداتیو در ارتباط باپاتوژنز بیمار یهای مهم مختلف ایفا میكنندامروزهبه خوبی روشن شده است كه تخریب اكسیداتیو ناشی از فعالیت این مولكولها موجب بروز و پیشرفت تعدادی از بیماریهایمزمن از قبیل بیماریهای قلبی – عروقی، آترواسكلروز، سرطان، آلزایمر، پاركینسون، كاتاراكت و التهاب میشود.

تجمع  در خارج سلول وسمیت القاء شده به وسیله آن باعث تولیدROS شده مثل رادیکال سوپراکسید شده، که آن به نوبه خود تبدیل بهH2O2 شده این ماده در مجاورت یونهای فلزی نظیر آهن، مس، آلومینیوم، قلع، و...تبدیل به رادیکال آزاد هیدروکسیل شده و این رادیکال با لیپیدها، پروتئینها، DNAو RNA واكنش داده و باعث آسیب جدی به سلول میشود، پس اختلال در هومئوستازی فلزات نقش كلیدی در پیشرفت آلزایمر دارد .

 قادر به احیاء یونهای فلزی و تولید H2O2 میباشد مس، آهن، روی، در داخل وسطح پلاكهای رسوب شده دارای غلظت بالائی میباشندH2O2تشكیل یافته از طریق واكنش فنتون تشكیل رادیكال آزاد هیدروكسیل را میدهد.

واكنشی كه از طریق ان H2O2 با استفاده از یونهای فلزی تبدیل به رادیكال هیدروكسیل شده

رادیكال هیدروكسیل ایجاد شده با تركیبات آلی واكنش داده و باعث اكسیداسیون انها میشود، كه این اكسیداسیون در بعضی موارد مفید بوده و برای از بین بردن تركیبات آلی آلوده كننده آب و هوا به كار می رود.

رادیكال سوپر اكسید نیز به وسیله آنزیم سوپر اكسید دسموتاز تبدیل به H2O2 میشود و یا خود مستقیما وارد واكنش میشودH2O2سوبسترای مناسبی برای آنتی اكسیدانهای طبیعی در بدن مانند كاتالاز، گلوتاتیون پراكسیداز میباشد.

تبدیل رادیكال سوپر اكسید و H2O2 به رادیكال بسیار سمی هیدروكسیل نیاز به غلظت مناسب فلزات دارد.مطالعات اپیدمیولوژیكی به میزان شیوع بیشتر آلزایمر با غلظت بالای محیطی آلومینیوم، آهن، روی، مس و...مرتبط دانسته است. فلزات نه فقط در تولید گونههای فعال اكسیژن نقش دارند بلكه باعث تسریع در تشكیل پلاكها شده و شواهد نشان داده كه مس تجمع و رسوب درβA تسریع كرده و پائین آوردن غلظت فلزات در محیط آزمایشگاهی ابتلا  به آلزایمر را چند برابر كاهش میدهد.


 
لبخندناراحتچشمک
نیشخندبغلسوال
قلبخجالتزبان
ماچتعجبعصبانی
عینکشیطانگریه
خندهقهقههخداحافظ
سبزقهرهورا
دستگلتفکر